Orta Doğu’daki gerilim piyasaları etkilemeye başladı: %30’a varan zam dalgası
Yunanistan’da piyasalar yeni bir zam dalgasıyla karşı karşıya. Artan taşıma maliyetleri, deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve ham madde tedarikine ilişkin belirsizlikler nedeniyle birçok tedarikçi şirket fiyat listelerini güncelleyerek müşterilerine göndermeye başladı. Bazı ürünlerde fiyat artışları %20 ile %30 arasında değişiyor.
LOJİSTİK SORUNLARI VE ARTAN MALİYETLER
Orta Doğu’da devam eden çatışmanın başlamasından yaklaşık iki hafta sonra, etkileri Yunanistan ekonomisinde hissedilmeye başladı. Şu ana kadar sorunlar sınırlı düzeyde kalsa da farklı sektörlerden şirketler bazı ham maddelerin temininde zorluk yaşadıklarını bildiriyor.
Bazı işletmeler üretim süreçlerinde aksaklıklar yaşandığını belirtirken, özellikle ambalaj malzemelerinde yaşanan tedarik sıkıntısı üretimin sürekliliği konusunda endişe yaratıyor.
ENFLASYON BASKISI ARTABİLİR
Artan nakliye ve yük sigortası maliyetleri kademeli olarak piyasa fiyatlarına yansımaya başladı. Bu durum yalnızca üretim maliyetlerini değil, nihai ürün fiyatlarını da etkiliyor.
Uzmanlara göre bu gelişmeler, ekonominin birçok alanında enflasyonist baskının yayılma riskini artırıyor. İşletmeler yeni koşullara uyum sağlamaya çalışsa da yükselen ham madde maliyetleri tüm tedarik zincirini etkiliyor.
TARIM SEKTÖRÜ DE RİSK ALTINDA
Orta Doğu’daki gelişmeler tarım sektöründe de kaygı yaratıyor. Küresel gübre üretiminde kullanılan azot, kükürt ve fosfor gibi önemli ham maddelerin büyük bir kısmı Hürmüz Boğazı üzerinden taşınıyor.
Deniz taşımacılığında yaşanabilecek aksaklıklar veya maliyet artışları, gübre arzını ve fiyatlarını doğrudan etkileyebilir. Uzmanlar, gübre piyasasının petrol piyasasına göre daha kırılgan olduğunu, çünkü bu alanda büyük stratejik stokların bulunmadığını vurguluyor.
Gübre kullanımındaki küçük bir düşüş bile buğday, mısır ve pirinç gibi temel tarım ürünlerinin veriminde düşüşe neden olabilir. Bu tür etkilerin genellikle birkaç ay sonra ortaya çıktığı ve sonuç olarak gıda fiyatlarını artırdığı belirtiliyor.
İHRACATÇI FİRMALAR ZORLANIYOR
Artan nakliye ve sigorta maliyetleri, teslimat sürelerinin uzamasıyla birlikte Yunan ihracatçıları da zor durumda bırakıyor. Özellikle uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletmeler için bu durum kâr marjlarını ciddi şekilde daraltıyor.
HÜKÜMETTEN FİYAT SINIRI ÖNLEMİ
Gelişmeler üzerine hükümet, piyasada fırsatçılığın önüne geçmek amacıyla kâr marjı tavanı uygulamasını yeniden devreye aldı.
Resmî gazetede yayımlanan kararlara göre, akaryakıtın yanı sıra toplam 63 temel tüketim ürünü için kar marjına üst sınır getirildi. Listeye ayrıca iki yeni kategori eklendi:
-Taze meyve ve sebzeler
-Kadın hijyen ürünleri
DENETİMLER ARTIRILACAK
Yeni düzenlemeye göre piyasalarda yoğun denetimler yapılacak. Denetimler, yetkili kurumların doğrudan incelemeleri ya da tüketicilerden gelen şikâyetler üzerine gerçekleştirilebilecek.
Şirketler, fiyat politikalarını açıklayan stok, satış ve fatura belgelerini yetkililere sunmak zorunda olacak. Kurallara uymayan işletmelere ise idari yaptırımlar ve yüksek para cezaları uygulanacak.
Uzmanlara göre önümüzdeki aylarda küresel gelişmelerin seyrine bağlı olarak fiyat baskılarının daha da artma ihtimali bulunuyor.
