Koyun çiçeği hastalığına ilişkin açıklama: Neden toplu aşılama uygulanmıyor?

Koyun ve keçi çiçeği hastalığının yönetimi ve aşılanmasına ilişkin kamuoyunda dolaşan yanlış bilgilerin artması üzerine, Ulusal Koyun ve Keçi Çiçeği Hastalığı Yönetimi ve Kontrolü Bilimsel Komitesi resmi bir açıklama yayımladı. Komite, aşının “kolay bir çözüm” olmadığını ve uygulanmasının mevcut kısıtlayıcı tedbirlerin otomatik olarak kaldırılması anlamına gelmediğini vurguladı.

Komitenin açıklamasına göre koyun ve keçi çiçeği, Avrupa Birliği mevzuatına göre Kategori A hastalıklar arasında yer alıyor. Bu durum, hastalığın endemik kabul edilmediği ve temel stratejik hedefin tamamen eradikasyonu (yok edilmesi) olduğu anlamına geliyor.

Avrupa Birliği Mevzuatı Ne Öngörüyor?

Yürürlükteki AB düzenlemeleri çerçevesinde şu önlemler zorunlu olarak uygulanıyor:

• Doğrulanmış vakalarda hayvan varlığının tamamının itlaf edilmesi,
• Koruma ve gözetim bölgelerinin oluşturulması,
• Hayvan hareketlerine sıkı kısıtlamalar getirilmesi,
• Ülkenin “hastalıktan ari” statüsünü korumak amacıyla önleyici aşılama yasağı.

Komite ayrıca, AB’de koyun ve keçi çiçeğine karşı ruhsatlandırılmış hiçbir aşının bulunmadığını hatırlattı. Canlı aşıların kullanılması durumunda ise, uluslararası ticarette yıllarca sürebilecek kısıtlamaların gündeme geleceği ve bunun Yunanistan’ın hayvansal ürün ihracatına ciddi zararlar vereceği ifade edildi.

Kontrolsüz Aşılama Uyarısı

Açıklamada, ruhsatsız ve kontrolsüz aşı kullanımının ciddi riskler taşıdığına dikkat çekildi. Bu tür uygulamaların:

• Epidemiyolojik tabloyu bozduğu,
• Laboratuvar gözetimini imkânsız hale getirdiği,
• Virüsün daha da yayılmasına yol açabileceği,
• Yetiştiricileri korumadığı; çünkü virüs tespit edildiğinde her koşulda sürünün itlaf edilmesinin zorunlu olduğu belirtildi.

Komite, bu tür uygulamaların yasadışı ve tehlikeli olduğunu, hem hayvan sağlığına hem de ülkenin uluslararası güvenilirliğine zarar verdiğini vurguladı.

Salgın Neden Kontrol Altına Alınamıyor?

Alınan önlemlerin başarısız olduğu yönündeki eleştirilere de yanıt veren Komite, kontrol çerçevesinin AB 2016/429 ve 2020/687 sayılı Tüzükleri doğrultusunda uygulandığını belirtti. Hastalığın yayılmaya devam etmesinin başlıca nedenleri ise şu şekilde sıralandı:

• Biyogüvenlik kurallarının ihlal edilmesi,
• Yasadışı hayvan hareketleri,
• Vakaların geç bildirilmesi.

Komite, önlemlerin etkinliğinin ancak üretim zincirinin tüm halkalarının kurallara tam uyum göstermesiyle mümkün olabileceğinin altını çizdi.