AB, ehliyetlerde kökten değişikliğe gidiyor: Dijital Avrupa ehliyeti geliyor
Avrupa Birliği, (AB) birkaç yıl önce kağıt ehliyetleri kredi kartı boyutundaki yeni tip belgelerle değiştirmişti. Şimdi ise çok daha kapsamlı bir dönüşüm gündemde. AB yetkilileri, tüm üye ülkelerde geçerli olacak tek tip ve dijital bir Avrupa ehliyeti oluşturulması için çalışıyor.
Yeni uygulamanın 2028 yılından itibaren hayata geçirilmesi planlanıyor. Bu değişikliğin dayanağını, 22 Ekim 2025’te kabul edilen ve 5 Kasım 2025’te AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanan (AB) 2025/2205 sayılı direktif oluşturuyor. Söz konusu düzenleme, yalnızca otomobiller için değil, tüm araç kategorilerindeki sürücü belgelerinin dijitalleştirilmesini öngörüyor.
Reformun temel amacı, Avrupa Birliği genelinde yaklaşık 250 milyon sürücünün kullandığı ehliyetlerin standartlaştırılması ve uyumlu hâle getirilmesi.
Uygulama takvimi 2026–2028 yılları arasını kapsıyor. Ancak getirilecek bazı yeniliklerin sürücülerin günlük hayatını doğrudan etkilemesi bekleniyor.
KURALLAR TÜM AB’DE AYNI OLACAK
Bugüne kadar her AB ülkesi, ehliyet alma süreci, gerekli sağlık kontrolleri, geçerlilik süresi ve ehliyetsiz araç kullanmaya yönelik cezalar konusunda kendi kurallarını uyguluyordu. Bu durum, ülkeler arasında farklılıklara ve sınır ötesi yolculuklarda hukuki boşluklara yol açıyordu.
Örneğin bir ülkede ehliyetine el konulan bir sürücü, başka bir AB ülkesinde araç kullanmaya devam edebiliyordu.
Yeni düzenleme, aynı gün kabul edilen ve önceki metni değiştiren (AB) 2025/2206 sayılı direktif kapsamında bu durumu ortadan kaldırmayı hedefliyor. Buna göre, bir ülkede ehliyetin iptali ya da askıya alınması kararı, tüm AB ülkelerinde geçerli olacak.
AB temsilcilerine göre bu reform, trafik kazalarındaki ölümleri 2030’a kadar %50 azaltmayı, 2050’de ise sıfırlamayı amaçlayan “Vision Zero 2050” stratejisinin parçası.
Ayrıca sürücüler için sağlık kontrolleri, ehliyet başvurusu sırasında yapılan muayeneler ve yenileme aşamasındaki yeniden değerlendirme süreçleri de AB genelinde uyumlaştırılacak.
ÖMÜR BOYU EHLİYET KALKIYOR
Öne çıkan değişikliklerden biri de, bazı ülkelerde hâlen uygulanan ömür boyu geçerli ehliyet uygulamasının sona ermesi.
B sınıfı (otomobil ve motosiklet) ehliyetler için azami geçerlilik süresi 15 yıl olacak.
Ehliyetin kimlik belgesi olarak da kullanıldığı ülkelerde bu süre 10 yıla indirilebilecek.
Ağır vasıta ehliyetlerinde ise geçerlilik süresi yaklaşık 5 yıl olarak kalacak.
65 yaş üstü sürücüler için, ülkelerin sağlık politikalarına bağlı olarak daha kısa yenileme süreleri getirilebilecek.
Ömür boyu ehliyet uygulamasının, bu yıldan başlayarak 2028’e kadar kademeli şekilde kaldırılması öngörülüyor.
17 YAŞINDA BAŞVURU VE DİJİTAL CÜZDANI
Yeni direktif, ehliyet başvurusu için asgari yaşı 17 olarak belirliyor.
Bir diğer önemli yenilik ise ehliyetlerin, akıllı telefonlarda yer alacak Avrupa dijital kimlik cüzdanına entegre edilmesi. Avrupa Komisyonuna göre dijital ehliyet, tüm üye ülkelerde tanınan ortak bir resmi uygulama üzerinden kullanılabilecek.
Fiziksel kart şeklindeki ehliyet ise tamamen ortadan kalkmayacak. İsteyen sürücüler, ülkelerindeki Ulaştırma Bakanlığına başvurarak kart formatında ehliyet almaya devam edebilecek; ancak bu seçenek isteğe bağlı olacak.
Avrupa Birliği’nin planladığı bu kapsamlı reform, önümüzdeki yıllarda milyonlarca sürücünün alışkanlıklarını ve idari süreçleri önemli ölçüde değiştirecek gibi görünüyor.
